Białogard

Białogard to średniej wielkości miasto województwa zachodniopomorskiego liczące 25 tys. mieszkańców. Miasto położone jest na obszarze Równiny Białogardzkiej, pomiędzy bardzo atrakcyjnymi krainami geograficznymi: Pobrzeżem Słowińskim i Pojezierzem Drawskim.

Pierwsze wzmianki historyczne u Galla Anonima - "miasto królewskie i znakomite, zwane Białym" (Urbus regia et egregia. Alba nomine). Zdobyte dwukrotnie w 1102 i 1107 roku przez Bolesława III Krzywoustego. W 1124 roku przez kilka dni przebywał w grodzie biskup Otto z Bambergu. 2 sierpnia 1299 roku książę Bogusław IV nadał miastu przywilej lokacyjny wg. formuły prawa lubeckiego. Na XIV wiek przypada wzrost znaczenia miasta w życiu gospodarczym Pomorza Zachodniego. W roku 1307 nadano miastu prawo składu na wszystkie towary. W roku 1315 książę Warcisław IV przenosi z Anklam do Białogardu rezydencję książęcą. Od roku 1386 Białogard przynależy do Związku Hanzeatyckiego. W wieku XV i XVI Białogard dzieli zmienne losy Pomorza Zachodniego, związane z rywalizacją książąt pomorskich z Brandenburgią. W roku 1469 ma miejsce zatarg między Białogardem i Świdwinem, który przeszedł do historii jako tzw. wojna o krowę. Upadek znaczenia miasta związany jest z okresem wojny trzydziestoletniej, kiedy to liczba ludności spadła o dwie trzecie, a miasto popada w długi z powodu konieczności utrzymywania garnizonów wojsk Cesarskich i Szwedzkich. Od roku 1648 Białogard wszedł w posiadanie Brandenburgii. Od wieku XIX następuje rozwój przemysłu, głównie przetwórczego opartego na miejscowych produktach i surowcach rolno-leśnych. W połowie XIX wieku Białogard otrzymuje połączenie kolejowe ze Szczecinem, Koszalinem i Kołobrzegiem (1859) oraz Szczecinkiem (1878). W 1911 roku uruchomiono dwie linie kolei wąskotorowej: Białogard-Bobolice oraz Białogard - Rarwino (Białogardzka Kolej Dojazdowa). Tym samym Białogard stał się jednym z najważniejszych węzłów kolejowych Pomorza Zachodniego.

Od 1714 roku Białogard był miastem garnizonowym. W latach 1900-1901 wybudowano nowe koszary. Następne koszary oraz szpital wojskowy powstały w drugiej połowie lat 30 XX wieku. W 1939 roku stacjonowały tu pułki zmechanizowane 32 dywizji, której sztab zlokalizowany był w Koszalinie. W okresie II wojny światowej na terenie miasta i w jego okolicach zlokalizowano kilka obozów dla robotników przymusowych i jeńców wojennych. Białogard został zdobyty w dniu 5 marca 1945 roku przez oddziały radzieckie 19 Armii, 1 Armii Pancernej, 2 Samodzielnego Korpusu Kawalerii Gwardii oraz 1 Armii Wojska Polskiego. Po wojnie Białogard został siedzibą powiatu (obwodu), obejmującego swoim zasięgiem tereny przedwojennego powiatu białogardzkiego i powiatu świdwińskiego. W 1954 roku utworzono powiat świdwiński, a do powiatu białogardzkiego przyłączono w 1958 roku miasto i gminę Karlino(odłączone z powiatu kołobrzeskiego). W latach 50 i 60 XX wieku, m.in. w następstwie braku ujęcia w tzw. planie sześcioletnim, nastąpił regres przemysłu, który rozwijał się tylko przez rozbudowę i modernizację istniejących zakładów. W latach 70 ubiegłego stulecia Białogard był znaczącym ośrodkiem przemysłu elektronicznego(filia Warszawskich Zakładów Radiowych Rawar, przekształcona następnie w nowy zakład Unitra-Eltra); firma pod nazwą Unicon funkcjonuje do dziś w oryginalnych zabudowaniach po dawnej elektrowni miejskiej, choć w znacznie ograniczonym zakresie.