Historia:
Pod koniec stycznia roku 1945 do ówczesnego niemieckiego miasta Oels, jakim była Oleśnica, wkroczyła Armia Czerwona. Wcześniej nastąpiła ewakuacja władz miejskich z burmistrzem Karlem Reinhardem. Administracji polskiej Rosjanie przekazali miasto dopiero w lipcu. Po stuleciach burzliwych dziejów Oleśnica powróciła ponownie w granice państwa polskiego. Czerwonoarmiści zajęli miasto, którego kończąca się właśnie II wojna światowa zniszczyć nie zdołała. Jednakże wkrótce Oleśnica legła w gruzach, zniszczona prawie w 80 proc. na skutek pożarów wzniecanych przez okupujące miasto wojska sowieckie oraz grabieży. W maju wielki pożar spustoszył zabytkowy zespół staromiejski. Ludność niemiecka szybko miasto opuściła, przybywać zaś zaczęli polscy osadnicy, którymi byli repatrianci z kresów południowo – wschodnich II Rzeczypospolitej (wcielonych po wojnie do byłego ZSRR) oraz przesiedleńcy z Małopolski i południowej Wielkopolski. Do miasta napłynęli następnie wysiedleńcy narodowości ukraińskiej - z tragicznej dla nich akcji “Wisła” (przymusowego wysiedlenia z ziemi ojczystej). W schyłkowym okresie wojny Oleśnica pełniła ważną rolę bazy zaopatrującej Armię Czerwoną w sprzęt, amunicję i żywność. W mieście znajdowały się szpitale polowe i służby zaopatrzeniowe, znajdował się również obóz internowanych Belgów, Holendrów, Francuzów i Włochów. W roku 1939 miasto liczyło 18 000 mieszkańców, w 1946 – ponad 4 000 (w tym 827 Niemców), w 1950 – 10 500, 1966 – 24 000. Początkowo znaczny przyrost liczby mieszkańców nie pociągnął za sobą szybkiej odbudowy. W latach 1945 – 1956 nie nastąpiły żadne większe zmiany w stanie zabudowy, doszło jedynie do odgruzowania i uporządkowania miasta. Uzyskane cegły zawędrowały w głąb kraju. Dynamiczna odbudowa i zabudowa nastąpiła dopiero w latach 1961 – 1969. Szybkie tempo wznoszenia nowych obiektów nie szło jednak w parze z jakością i poszanowaniem substancji zabytkowej. Co do zaś odbudowy: to co zostało w tym zakresie osiągnięte, nie jest w istocie tym, co zostało utracone w roku 1945, ponieważ Oleśnicę jej powojenne władze zdołały odbudować tylko – i niestety – w niektórych fragmentach.
|
