Historia:
Najdawniejsze ślady osadnictwa na terenie Sieradza pochodzą z VI-VII w. W XI w. powstał tu gród kasztelański i podgrodzie. W źródłach pisanych Sieradz pojawia się w 1136 roku, kiedy w tzw. bulli gnieźnieńskiej wymienia go papież Innocenty II. W owym czasie Sieradz wraz z Łęczycą stanowił zwarte i rozległe przestrzennie terytorium łęczycko-sieradzkie, którego obszar obejmował około 20 tys. km. Blisko 2/3 tamtego terytorium pokrywałoby się z obszarem obecnego województwa łódzkiego. Dokument lokacyjny Sieradza zaginął. Według pisma z 1298 r. prawa miejskie nadał Sieradzowi książę Kazimierz Konradowic między 1247, a 1255 rokiem. W tym czasie także dominikanie założyli w mieście swój klasztor, co potwierdza ówczesną rangę Sieradza. W XIV wieku, na miejscu spalonego przez Krzyżaków w 1331 r. drewnianego grodu, król Kazimierz Wielki wzniósł sieradzki zamek. Obok niego założono kościół św. Trójcy, który w XV wieku przekształcono w kolegiatę. Miasto otoczono murami obronnymi, wałami i fosą. Niestety, harmonijny rozwój Sieradza zakłócały kilkakrotne najazdy - Tatarów, Czechów oraz Krzyżaków. Mimo to od XIII do XV w. odbyło się w Sieradzu 15 walnych zjazdów, w sześciu przewodniczyli królowie polscy. 26 lutego 1383 roku na sejmie w Sieradzu zapewniono poselstwo węgierskie, że królową Polski zostanie córka króla Ludwika - Jadwiga. W 1432 roku na zjeździe sieradzkim podjęto zobowiązanie, wybrania po śmierci Władysława Jagiełły królem Polski jego najstarszego syna - Władysława, zwanego później Warneńczykiem. W 1445 roku dokonano w mieście elekcji króla Kazimierza Jagiellończyka. Wśród XV – wiecznych wydarzeń, w których sieradzanie zapisali się złotymi zgłoskami nie można pominąć słynnej bitwy pod Grunwaldem. Okres największego rozkwitu miasta pod względem gospodarczym i kulturalnym przypadł na czasy Odrodzenia. Na początku XVI w. żyło i pracowało tu 162 rzemieślników skupionych w 12 cechach, m. in. sukienników, kuśnierzy i krawców. Miasto było również ważnym ośrodkiem handlu. Na miejscowych jarmarkach można było spotkać zagranicznych kupców, nawet z odległej Hiszpanii i Portugalii. W Sieradzu osiedlali się m.in. Szkoci. Wymianie handlowej sprzyjało korzystne położenie miasta. Leżał on bowiem na trasie trzech szlaków o znaczeniu krajowym, wchodzących w skład większych połączeń międzynarodowych. Przez miasto przewożono sól z Małopolski do Wielkopolski, a z Mazowsza, Sandomierskiego i Rusi pędzono bydło i konie na Śląsk. Przewożono ponadto wełnę, chmiel, łój, skóry, wino i wosk. Niestety wraz ze schyłkiem XVI w. kończą się czasy świetności Sieradza. Największy regres datuje się na XVII i pierwszą połowę XVIII wieku. Nastąpił on głównie w wyniku wojen szwedzkich, pożarów i pomorów. Skalę zjawiska obrazują liczby. Na początku XVII wieku w mieście stały tylko 53 domy zamieszkane przez ok. 300-400 osób. Dopiero pod koniec XVIII w. miasto powoli zaczęło się odbudowywać. Szczególnie duże zasługi w porządkowaniu spraw miejskich położyła utworzona w 1780 roku Komisja Dobrego Porządku, która zajęła się finansami miasta oraz wydawaniem przepisów dotyczących ustroju i administracji. W końcu XVIII wieku Sieradz liczył ok. 1,5 tys. mieszkańców, znajdowało się w nim 191 domów mieszkalnych i pracowało 80 rzemieślników, reprezentujących 21 zawodów. W okresie zaborów sieradzanie czynnie uczestniczyli w walce o odzyskanie niepodległości. 13 listopada 1806 roku zawiązano w Sieradzu akt powstania przeciwko Prusakom. W czasie powstania styczniowego w latach 1863-1864 miasto wraz z powiatem było terenem koncentracji powstańców oraz miejscem wielu bitew i potyczek. XIX – wieczny Sieradz to miejsce powolnego, lecz systematycznego rozwoju gospodarczego i społecznego. W 1823 r. powstała manufaktura Adolfa Harrera, w której zainstalowano jedną z pierwszych maszyn parowych na ziemiach polskich. Postęp przemysłu i rzemiosła doprowadził także do utworzenia w połowie XIX w. niedzielnej szkoły rzemieślniczej. Pod koniec stulecia otwarto pierwszą w regionie salę teatralną, a z inicjatywy dr Aleksandra Murzynowskiego wybudowano przystań wodną i założono Towarzystwo Wioślarskie. Początek XX wieku przyniósł miastu połączenie kolejowe z Łodzią i Kaliszem. Nadal rozwijało się życie społeczne. W 1906 r. utworzono bibliotekę, w 1909 r. założono Sieradzkie Towarzystwo Muzyczne, natomiast w 1915 r. Czesław Bagieński otworzył 5 – klasowe Gimnazjum Filologiczne. Na przestrzeni stu lat liczba mieszkańców Sieradza wzrosła ponad czterokrotni do 9,8 tys. osób w 1910 roku. W listopadzie 1918 roku powstało niepodległe państwo polskie. Z niepodległości cieszyli się również mieszkańcy Sieradza. Okupili ją jednak śmiercią pięciu członków Polskiej Organizacji Wojskowej, którzy zginęli w 12 listopada w walkach z wycofującymi się wojskami niemieckimi. W okresie dwudziestolecia międzywojennego rozwój przemysłu i rzemiosła w mieście stanowił kontynuację stanu sprzed I wojny światowej. Miasto zachowało swój rolniczo-przemysłowy charakter. Jednocześnie dobrze rozwijało się życie kulturalne. Działało Towarzystwo Śpiewaczo-Muzyczne przy Chrześcijańskim Stowarzyszeniu Rzemieślniczym "Resursa" oraz Koło Miłośników Sceny przy Towarzystwie "Dźwignia". W 1923 roku wznowiło działalność Sieradzkie Towarzystwo Muzyczne "Lutnia". Cztery lata później otwarto gimnazjum miejskie, dzisiejsze Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Jagiellończyka. 1 września 1939 roku rozpoczęła się II wojna światowa. 9 listopada Sieradz wraz z całym powiatem został wcielony do Rzeszy. Okupanci usuwając ślady polskości zniszczyli wszystkie polskie napisy, dokonali zmiany nazw ulic, zniszczyli pomniki i tablice upamiętniające historyczne wydarzenia. W odpowiedzi rozwinął się ruch oporu. 23 stycznia 1945 roku Sieradz wyzwolono. Miasto było wolne, ale wyludnione i częściowo spalone. Jednak trzy dni wcześniej doszło do tragedii. Lotnictwo radzieckie zbombardowało miasto, w wyniku czego zginęło stu sieradzan, a kilkuset odniosło rany. W latach 50 – tych rozbudowano zakłady odzieżowe, zbożowo-młynarskie i spirytusowe. W 1957 r. oddano do użytku największy zakład dziewiarski „Sira”. Powstały także osiedla mieszkaniowe „Dziewiarz” i „Polna”. W 1975 roku Sieradz stał się ponownie siedzibą województwa. Do miasta zaczęli przyjeżdżać ludzie z całego regionu. W efekcie liczba ludności w ciągu kolejnych dwudziestu lat uległa podwojeniu do liczby 45 tys. Miasto ponownie w swej długiej i trudnej historii zaczęło się dynamicznie rozwijać. W wyniku reformy administracyjnej w 1999 roku Sieradz uzyskał prawa miasta powiatowego. Obecnie pełni rolę centrum administracyjno-gospodarczego w zachodniej części województwa łódzkiego.
|
