Historia:
ok. 900-995 Mazowsze wcielono do państwa Polan. W miejsce dotychczasowych gródków plemiennych budowano duże twierdze książęce. Prawdopodobnie w tym okresie powstał gród w Sierpcu (najbardziej prawdopodobna lokalizacja: wzgórze w rejonie ulic: 11 Listopada, Podgórnej, Kilińskiego; Ostrów (rejon ulicy Żwirki i Wigury) lub obecny trójkąt między ulicami: Płocką i Piastowską). 1065 Pierwsza zapisana data dotycząca grodu Sierpc - w tzw. Falsyfikacie mogileńskim powstałym w 1155r. 8 V 1322 Książę płocki Wacław zezwolił na lokację w Sierpcu miasta na prawie średzkim oraz zwolnił jego mieszkańców od jurysdykcji książęcej. po 1351 Wybudowanie zamku w Sierpcu, staraniem starosty płockiego Dzierżki Kopacza. Zniszczony w czasie najazdu szwedzkiego, ruiny wykorzystano do budowy klasztoru w pocz. XVIII w., fundamenty ostatecznie rozebrano w 1876r. 1356 Druga lokacja Sierpca na prawie magdeburskim. Nastąpił przyśpieszony rozwój miasta. (inna możliwa data lokacji - 1389r., za rządów ks. mazowieckiego Siemowita IV. 1410 W wyprawie grunwaldzkiej wziął udział Wojciech z Sierpca, syn kasztelana płockiego Andrzeja. Po zdobyciu Działdowa został dowódcą załogi tamtejszego zamku, po odebraniu zamku przez Krzyżaków, dostał się do niewoli wraz z rycerzami: Wojciechem z Nagórek i Janem z Zawidza. XV-XVI w. W Sierpcu funkcjonowała lądowa komora celna. 1519-1521 W ostatniej wojnie polsko-krzyżackiej, kasztelan sierpecki-Piotr Kryski z Drobina, dowodził oblężeniem Działdowa, a po zdobyciu miasta i zamku został starostą działdowskim. 1556 Sierpc został miastem powiatowym, teren powiatu sierpeckiego wydzielono z części powiatów: bielskiego i raciąskiego. 1656-1658 Sierpc i okolice ponownie spustoszyły wojska szwedzkie i brandenburskie. 1699-1711 Najazdy szwedzkie i rosyjskie, przemarsze walczących z sobą wojsk polskich (stronnicy Sasów i Stanisława Leszczyńskiego), zniszczenia, rekwizycje żywności i związany z tym głód, zarazy (dżuma, tyfus, czerwonka) wyludniły miasto. 1793 Po drugim rozbiorze Polski, Sierpc został włączony do zaboru pruskiego. Polski samorząd został zastąpiony przez magistrat z powołanym przez pruską Kamerę burmistrzem. 21 V 1794 Wielki pożar zniszczył miasto, w tym także kościoły: farny, p.w. Wniebowzięcia NMP i Św. Ducha. Kościół farny w pełni odbudowano dopiero w 1864r. 28 VII 1796 Rozkazem króla pruskiego dobra kościoła katolickiego przeszły na własność państwa. W związku z tym Sierpc lewobrzeżny stał się miastem rządowym. 1830-1831 Wydarzenia powstania listopadowego. 15 III 1831 - przysięgę na wierność Ojczyźnie i Narodowi Polskiemu podpisało ok. 400 mieszkańców Sierpca (z tego połowa Żydów). po 1831 W Sierpcu umieszczono rosyjski garnizon wojskowy-oddziały kawalerii i artylerii (stały garnizon powstał po 1863 r.). 1841 Ukończono budowę ratusza miejskiego w Sierpcu Ratusz klasycystyczny z 1841 roku przy placu Kardynała Wyszyńskiego, siedziba Muzeum Wsi Mazowieckiej. Do wybuchu II wojny światowej mieścił się w nim Magistrat, gabinet Burmistrza oraz posterunek Policji Państwowej. Odbywały się w nim także posiedzenia Rady Miejskiej.. 1855, 1867, 1873, 1894 Epidemie cholery w powiecie. Dotknęła szczególnie ludzi ubogich i dzieci. Na cholerę zmarł w Sierpcu lekarz Wojciech Chrzanowski. Grasowały także epidemie szkarlatyny (płonica), malarii, odry. Powszechna chorobą była gruźlica. Leczenie utrudniał brak szpitala w mieście. 1863 Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych poleciła wykonać "plan regulacyjny całego miasta Sierpca z oznaczeniem na nim drugiego rynku". I-XII 1863 Wydarzenia Powstania Styczniowego w pow. sierpeckim. 6-7 II 1863 Sierpc zajął oddział powstańczy Waleriana Ostrowskiego ogłaszając tu władze Rządu Narodowego. 1866 Ukazem carskim zlikwidowano prywatną własność miast w Królestwie Polskim. W związku z tym Sierpc po 300 latach znów stał się jednolitym pod względem administracyjnym miastem po włączeniu w jego obręb części prawobrzeżnej. 1867 Z części powiatu mławskiego utworzono rozległy powiat sierpecki. W chwili powołania powiatu sierpeckiego miasto Sierpc liczyło 5.015 mieszkańców. ok. 1870 Zbudowano drugi plac targowy (Nowy Rynek) wykorzystując dawny niewielki plac targowy (Zielony Rynek) poszerzony aż w okolice Kościoła Św. Ducha (obecnie Plac Chopina). 1884 Rozpoczęto budowę okazałej drewnianej synagogi (na miejscu obecnej stacji benzynowej przy ul. 11 listopada) Największa, drewniana synagoga z połowy XIX w. Znajdowała się w dzielnicy żydowskiej, naprzeciwko Targu Rybnego (dzisiejszej stacji benzynowej prz ul. 11 Listopada). Została podpalona przez Niemców w nocy 29/30 IX 1939 r.. 1884-1887 Zbudowano cerkiew w Sierpcu. 1911-1913 Wzniesiono kościół ewangelicki w Sierpcu (obecny kościół p.w. Św. Maksymiliana Kolbego). VI 1916 Zarządzeniem Generała Gubernatora Warszawskiego połączono powiaty: płocki, płoński i sierpecki w jeden powiat płocki. koniec 1916 Polska Organizacja Wojskowa dokonała udanego zamachu na niemieckiego komisarza policji w Sierpcu-Gintrowskiego. IX-XII 1917 Ochotniczy zaciąg do Polskich Sił Zbrojnych (Polnische Wehrmacht) w ramach armii niemieckiej. 1917 Rozebrano 3 kopuły na cerkwi i kaplicę na cmentarzu prawosławnym. 9-13 XI 1918 Władzę w Sierpcu i powiecie przejęli Polacy. Do 13 XI oddziały niemieckiego wojska, policji i administracja ewakuowały się poza granice Królestwa Polskiego. 11 VII 1920 W związku z zagrożeniem bolszewickim (wojna polsko-bolszewicka)w Sierpcu powstała Rada Obywatelskiego Komitetu Obrony Państwa pod przywództwem rejenta Wacława Gurbskiego. 11-23 VIII 1920 Sierpc okupowały wojska bolszewickie. Mieścił się tu sztab polowy 4 armii sowieckiej. VIII-IX 1920 Represje wobec osób współpracujących z bolszewikami, szczególnie działaczy Związku Zawodowego Pracowników Rolnych oraz ludności żydowskiej i niemieckiej. W niektórych majątkach ziemskich próby przywrócenia kary chłosty. 28 VIII 1920 Do Sierpca przybył premier Wincenty Witos i minister spraw wewnętrznych Leopold Skulski. Spotkali się z władzami i społeczeństwem oraz zapoznali z rozmiarami zniszczeń wojennych. 1922 Do miasta Sierpca przyłączono wsie: Włóki Małe (obecnie ul. Reymonta) i Włóki Piaski (obecnie ul. Kilińskiego) z terenu gminy Borkowo. 1926-1928 Wykorzystując ruiny dawnej cerkwi wybudowano gmach starostwa. 18 VI 1931 W wyniku porażenia piorunem i wywołanego gromem pożaru zginęło w Studzieńcu 6 strzelców Przysposobienia Wojskowego. 12 VII 1931 Uzbrojona bojówka sanacyjna pobiła w lesie pod Sierpcem przejeżdżających posłów Stronnictwa Ludowego: dr Stanisława Wronę i Konstantego Paca. 1932 Zaprzestano pobierania opłat rogatkowych za wjazd do miasta. Zastąpiono je opłatami placowymi na targowiskach (od 2 poł. XVIII w. funkcjonowały 4 rogatki: przy klasztorze, na Włókach, przy ul. Płockiej i przy ul. Piastowskiej). 28 III 1933 Starosta Leon Rożałowski zakazał działalności Obozu Wielkiej Polski w Sierpcu. 21 VI 1935 Podczas posiedzenia Rady Powiatu Sierpeckiego uczczono pamięć Marszałka 2-minutową ciszą. Podjęto uchwałę by 900 zł, przeznaczone pierwotnie na kwiaty na trumnę Marszałka, przeznaczyć na cele budowy Domu Ludowego im. Józefa Piłsudskiego w Sierpcu. 19 VIII 1936 W związku z manewrami wojskowymi w Sierpcu przebywał gen. Bolesław Wieniawa-Długoszowski, dowódca 2 Dywizji Kawalerii. IV 1936 Strajki robotników i furmanów pracujących przy budowie linii kolejowej Sierpc-Toruń, prowadzone z inicjatywy PPS, Związku Zawodowego Pracowników Ziemnych i KPP). 15 VIII 1936 Manifestacja Stronnictwa Ludowego i PPS. W przeddzień manifestacji policja skonfiskowała jedną z wydrukowanych ulotek i aresztowała jednego z głównych organizatorów - Zygmunta Wolskiego. Prokuratura otrzymała petycje w sprawie jego zwolnienia podpisane przez ponad 2 tys. osób. 1937 Strajk kolejarzy w Sierpcu. XII 1938 W Płocku na Wiśle wybudowano most kolejowo-drogowy, w wyniku czego Sierpc stał się ważnym węzłem komunikacyjnym. III-VI 1939 W Sierpcu i okolicy stacjonowała Nowogródzka Brygada Kawalerii pod dowództwem gen. Władysława Andersa Pododdział Nowogródzkiej Brygady Kawalerii gen. Władysława Andersa maszerujący ul. Marszałka Śmigłego-Rydza (Płocka). 1939 r.. 1938/1939 Duża ofiarność mieszkańców Sierpca i okolic na Fundusz Obrony Narodowej w związku z zagrożeniem niemieckim Zbiórka uliczna na Fundusz Obrony Narodowej. ok. 1938 r.. 3 IX 1939 Bombardowanie Sierpca. Kilka osób zginęło, bomby uszkodziły budynek szpitala. 8 IX 1939 Wojska niemieckie zajęły Sierpc. 30 IX 1939 Niemcy podpalili największą synagogę w Sierpcu. 8,12 X 1939 Sierpc znalazł się w rejencji ciechanowskiej Prus Południowo-Wschodnich Granice rejencji ciechanowskiej utworzonej w czasie II wojny swiatowej.Sierpc, który był stolicą powiatu przemianowano na Sichelberg (powiat sierpecki-Kreis Sichelberg.). Nazwę miasto zmieniło na Schirps, później Siechelberg Generalna Gubernia i ziemie wcielone do Rzeszy w czasie II wojny światowej.. XI 1939 Niemcy wywieźli Żydów z pow. sierpeckiego do Generalnej Guberni (część także do getta w Mławie). W sierpeckim getcie (na Włókach) pozostało ok. 500 osób wykorzystywanych do pracy. I 1940 Niemcy wymordowali chorych, starych i niepełnosprawnych. II 1940 W Myślinie k. Sierpca rozstrzelano 60 kobiet (Polki i Żydówki) za handel żywnością i prostytucję. 4-5 IV 1940 Aresztowano kilkuset nauczycieli, urzędników i właścicieli ziemskich z pow. sierpeckiego. Po dłuższym pobycie w więzieniu, w obecnym klasztorze i areszcie gestapo, ok. 600 osób wysłano do obozów koncentracyjnych w Dachau i Mauthausen-Gusen. 1 IX 1940 Niemcy rozstrzelali na Glinkach w Sierpcu 42 Polaków przywiezionych z likwidowanego obozu w Działdowie, w tym wielu sierpczan. Uratował się jedynie Kazimierz Rzeszotarski uciekając do rzeki. 1940 Działalność na terenie pow. sierpeckiego rozpoczęła Chłopska Organizacja Wolności i jej organ wojskowy Polska Organizacja Zbrojna. Jesienią 1942 r. struktury POZ weszły w skład AK. wiosna 1940 Powstały w pow. sierpeckim struktury Związku Walki Zbrojnej, przemianowanego w okresie późniejszym na Armię Krajową. XII 1940 Powołano struktury powiatowe Rewolucyjnych Rad Robotniczo-Chłopskich "Młot i Sierp", o orientacji komunistycznej. Jednocześnie miano tworzyć jej oddziały zbrojne o nazwie "Czerwona Milicja". V 1941 Bojówki niemieckiej organizacji młodzieżowej Hitlerjugend zniszczyły przydrożne figury i kapliczki w Sierpcu i okolicy. 1941 Na terenie powiatu Niemcy zorganizowali kilka obozów pracy, więźniów z nich wykorzystywano do prac w okolicy. I 1942 Ostatnią partię sierpeckich Żydów wywieziono do getta w Strzegowie, a stamtąd do obozów masowej zagłady w Oświęcimiu i Treblince. jesień 1942 W skład Armii Krajowej weszły struktury powiatowe Polskiej Organizacji Zbrojnej i większość Narodowej Organizacji Wojskowej. Poza Armią Krajową pozostały: Gwardia Ludowa, Bataliony Chłopskie i część NOW, przekształcona w Narodowe Siły Zbrojne. 1942 W obozie koncentracyjnym w Dachau zamordowany został Felicjan Tułodziecki, radny miejski, przywódca PPS w Sierpcu. 10 I 1945 Największa w okresie okupacji bitwa partyzancka w okolicach Sierpca. W Podlesiu k. Gójska AL rozproszyła oddział niemiecki, zabijając kilkunastu żołnierzy oraz zdobywając sprzęt i zaopatrzenie. 19 I 1945 Przed opuszczeniem Sierpca Niemcy zamordowali w więzieniu 80 Polaków, aresztowanych przeważnie za drobne przestępstwa gospodarcze (nielegalny ubój, handel itp.) . 20 I 1945 Ok. godz. 13:00 Sierpc został wyzwolony spod okupacji hitlerowskiej przez oddziały 65 Armii gen. Pawła Batowa, walczącej w składzie II Frontu Białoruskiego. I 1945 W powiecie sierpeckim aresztowano 98 osób pod zarzutem współpracy z okupantem. Ok. 200 osób związanych z niekomunistycznym zbrojnym ruchem oporu (AK, NSZ) i władzami Państwa Podziemnego aresztowano i wywieziono na Wschód. 20 I 1945-1953 Na terenie powiatu sierpeckiego i terenach sąsiednich działało antykomunistyczne podziemie zbrojne. Największe nasilenie walk przypadło na lata 1946-47. 25 V 1946 We wsi Zawidz został zamordowany przez funkcjonariuszy MO Franciszek Łazowski, prezes Zarządu Powiatowego Polskiego Stronnictwa Ludowego, pracownik starostwa w Sierpcu. Jego pogrzeb zgromadził ok. 5000 osób. V 1947 Budynek klasztoru sierpeckiego przywrócono Benedyktynkom. Wcześniej przez ok. 50 lat budynek klasztorny służył jako więzienie, po likwidacji klasztoru w 1892r. 1954 W Sierpcu oddano do użytku czterokanałową lokomotywownię, co podniosło rangę węzła kolejowego. 1 I 1956 Z północno-wschodniej części powiatu sierpeckiego wyodrębniono nowy powiat żuromiński. 1956 Działalność rozpoczął Powiatowy Dom Kultury w Sierpcu. 10 IV 1958 Zarejestrowano pierwszy w Sierpcu telewizor w świetlicy Ligi Przyjaciół Żołnierza, w dzień później - drugi w PDK. 1 X 1958 Walne zebranie założycielskie sierpeckiej Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej. 1958 Oddano do użytku w Sierpcu nowoczesną Stację Ujęcia i Oczyszczalnię Wody, co umożliwiło szybką rozbudowę sieci wodociągowej w mieście. W 1958r. długość linii wodociągowych liczyła 800 m. 1958 W trakcie prac renowacyjnych odkryto na ścianach prezbiterium Kościoła Świętego Ducha polichromię późnogotycką z trzeciej dekady XVI w. - jedną z nielicznych zachowanych na Mazowszu. Polichromia późnogotycka z trzeciej dekady XVI na ścianach prezbiterium Kościoła Świętego Ducha. Odkryto ją w 1958 r. w czasie przeprowadzania prac renowacyjnych. Prace przy jej odnawianiu zakończono w V 2002 r. Prace przy odnawianiu zakończono w V 2002 r. 1959 Początek budowy nowego gmachu dla szpitala w Sierpcu. 14 i 18 XII 1963 Oddano do użytku 2 pierwsze domy wybudowane na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej (os. Drzymały). 1965 Oddano do użytku nowo wybudowany budynek Przychodni Rejonowej przy ul. Słowackiego, mieszczący kilka placówek specjalistycznych i laboratorium. 1965 Funkcjonowanie rozpoczęła Wytwórnia Pasz Treściwych "Bacutil" w Sierpcu. V 1969 Rozpoczęto budowę browaru w Sierpcu. 1 IX 1968 Działalność rozpoczęła Szkoła Podstawowa Nr 4 - specjalna, dla uczniów z zaburzeniami w rozwoju umysłowym. XI 1969 W Sierpcu powstał Oddział Towarzystwa Naukowego Płockiego. Pierwszym prezesem został Franciszek Midura. 17 VII 1970 Powstał pierwszy na terenie Sierpca ogród pracowniczy (działkowy) - "Malinka". 1971 W Sierpcu powstało Muzeum Etnograficzne. 7 I 1973 W ramach Spółdzielni "Jedność" rozpoczęły działalność zakłady odzieżowe. 28 I 1975 Powstał ogród pracowniczy im. Marii Konopnickiej - największy w Sierpcu. III 1975 Powstał w Sierpcu Park Etnograficzny. 30 VI 1975 W związku z likwidacją powiatów w skali krajowej, zlikwidowano także powiat sierpecki. 9 V 1978 Uroczyste otwarcie Domu Kultury Związku Nauczycielstwa Polskiego ("Dom Nauczyciela") przy ul. E. Tułodzieckiego. Stał się siedzibą ZNP, ZHP, Oddziału TNP, mieścił Bibliotekę Pedagogiczną, Poradnię Wychowawczo-Zawodową oraz Salę Koncertową Zaproszenie na uroczystość otwarcia Domu Kultury Związku Nauczycielstwa Polskiego 9 V 1978 r. w Sierpcu.. IX-X 1980 Powstanie NSZZ "Solidarność" w Sierpcu. Na czele komitetu założycielskiego stanęli Jacek Teleszyński (lekarz) i Wiesław Lewandowski. Pierwsza komórka "Solidarności" działała w PKS-ie. 13 XII 1981 W związku z wprowadzeniem stanu wojennego, w Sierpcu zatrzymano na 48 godzin kilkunastu działaczy NSZZ "Solidarność". 26 IX 1991 Podział dotychczasowej administracyjnej jednostki miejsko-gminnej na dwie: miasto Sierpc i gminę wiejską Sierpc. Podział funkcjonuje od 1 I 1992 r. 1 IX 1993 Odsłonięcie w Sierpcu Pomnika Ofiar Katyńskich, w miejscu zdemontowanego pomnika Juliana Marchlewskiego Demontowanie pomnika Juliana Marchlewskiego, który stał w obecnym Parku im. Solidarności. Obecnie na tym miejscu jest pomnik poświęcony oficerom pomordowanym przez Sowietów. Zdjęcie wykonane przez przypadkowego widza.. 1 I 1999 Utworzono powiat sierpecki Granice powiatu sierpeckiego utworzonego 1 I 1999 r..
|
