Historia:
1105 r. - pierwsza wzmianka o osadzie na ziemi wałeckiej, Bytyniu (wymienianej jako Bytom), zapisana przez Galla Anonima przy okazji wyprawy Bolesława Krzywoustego w czasie wojny z Pomorzanami. Krzywousty zdobył i spalił ten gród, a jego mieszkańców uprowadził w niewolę. W tym czasie w rejonie Wałcza krzyżowały się drogi handlowe, m. in. szlak solny z Kołobrzegu do Wielkopolski. 23 IV 1303 r. - Urlich Schoning i Rudolf Liebenthal otrzymują od margrabiów brandenburskich: Ottona, Konrada i Waldemara przywilej na założenie miasta Arnskrone, zwanego po polsku Wałcz, od istniejącej już osady Wolczen. Wałcz zostaje wyposażony w 208 łanów ziemi ornej, łąki oraz dwa jeziora z wyspami i półwyspem. Miasto zwolnione zostało na 16 lat od podatków. 1368 r. - potwierdzenie istnienia grodu w Wałczu, który wrócił do Polski na mocy układu zawartego przez Kazimierza Wielkiego i Ottona Leniwego. Król polski potwierdził przywilej miejski dla Wałcza, a w zamku osadził swojego starostę. 1391 r. - po konfliktach zbrojnych wywołanych testamentem Kazimierza Wielkiego, przyznającego Wałcz swemu wnukowi Kazimierzowi Słupskiemu, Władysław Jagiełło na stałe wciela ziemię wałecką do Polski. 1704 r. - miasto zajmuje załoga szwedzka, która stacjonuje tu 13 miesięcy. 1706 r. - Szwedzi podczas rabunku podpalają Wałcz, obracając w popiół 122 domy. 1763 r. - przywileje nadane w dokumencie lokacyjnym, a rozszerzane przez kolejnych królów (1546 - Zygmunt Stary, 1570 r. - Zygmunt August, 1633 r. - Władysław IV, 1649 - Jan Kazimierz, 1670 r. - Michał Korybut Wiśniowiecki 1683 r. - Jan III Sobieski, 1698 r. - August II, 1737 r. August III) potwierdza dla Wałcza ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski. 1812 r. - gimnazjum wałeckie z rozkazu napoleońskiego marszałka Daruta zamienione zostaje na szpital polowy. 1816 r. - po Kongresie Wiedeńskim Wałcz zaliczony zostaje do Prus Zachodnich, w administracji regencji kwidzyńskiej. II poł. XIX w. - nasilenie germanizacji, a po powstaniu Komisji Kolonizacyjnej w 1886 r., wzmożona akcja kolonizacyjna administracji pruskiej. Narasta opór polskich spółek osadniczych. 1859 r. - przyjęcie przez władze pruskie nadzoru nad pojezuickim gimnazjum. Język polski staje się nadobowiązkowym. 1935 r. - w rejonie Wałcza gotowy jest już pas ufortyfikowanych umocnień zbudowanych na rozkaz Hitelera, zwanych Wałem Pomorskim. 1 IX 1939 r. - z rejonu Wałcza wojska hitlerowskie ruszyły na Polskę w kierunku Poznania, Bydgoszczy. 3 - 5 II 1945 r. - IV Dywizja Piechoty im. J. Kilińskiego WP pod dowództwem gen. bryg. Bolesława Kieniewicza przy wsparciu dywizji radzieckiej 41 armii przełamuje niemiecką obronę na Wale Pomorskim. 12 II 1945 r. - wyzwolenie Wałcza spod panowania niemieckiego (do 3 marca całą ziemia wałecka jest oswobodzona). Miasto w 25 proc. zastało zniszczone i wyludnione. 1 VI 1975 r. - Wałcz włączony zostaje w granice województwa pilskiego. 1 I 1999 r. - Wałcz, po nowym podziale administracyjnym kraju, wchodzi w skład województwa zachodniopomorskiego.
|
